Ko te Rangahau Mōrearea Whānui ā-Motu mō ngā Āhuatanga Taiao he rangahau nui mō ngā āhuatanga me te kaha o te motu, ā, he mahi taketake hei whakapai ake i te kaha ki te ārai me te whakahaere i ngā āhuatanga ā-taiao. Ka whai wāhi te katoa, ka whai hua te katoa.
Ko te kimi i te pūtake o te kōrero te taahiraa tuatahi. Mā te whakamahi pai i ngā raraunga tatauranga ka taea ai te whakamahi pai i te uara o te tatauranga, ā, ka piki ake hoki ngā whakaritenga mō te mahi tatauranga.
Nō nā tata nei, kua tino uru ngā awa nui e whitu o tōku whenua ki te taumata matua o tete wā waipuke, ā, kua kaha haere te āhua o te mōrearea ā-taiao, ā, kua uaua haere hoki. I tēnei wā, kei te kaha ake ngā mahi a ngā rohe me ngā tari katoa ki te whakarite i ngā mahi whakaora ā-whatumanawa i te wā waipuke. I taua wā anō, kei te whakahaerehia te rangahau mōrearea ā-motu tuatahi e rua tau te roa mō ngā ārearea ā-taiao i runga i te tikanga tika.
Ki te titiro whakamuri, kua noho tahi te hapori tangata me ngā āhuatanga kino o te taiao. Ko te aukati me te whakaiti i ngā āhuatanga kino, me te awhina i ngā āhuatanga kino, ko ngā kaupapa tonu o te oranga me te whanaketanga o te tangata. Ko ngā waipuke, ko ngā tauraki, ko ngā awhiowhio, ko ngā rū whenua… ko tōku whenua tētahi o ngā whenua he nui ngā āhuatanga kino o te taiao o te ao. He maha ngā momo āhuatanga kino, he whānui ngā rohe, he maha ngā wā e pā mai ana, ā, he nui ngā mate. E whakaatu ana ngā tatauranga i te tau 2020, i pāngia te 138 miriona tāngata e ngā āhuatanga kino o te taiao, i hinga te 100,000 whare, ā, i pakaru te 7.7 mano heketea o ngā hua whenua i te tau 1995, ā, ko te mate ōhanga tika ko te 370.15 piriona yuan. He whakatūpato tēnei ki a tātou me mau tonu te āwangawanga me te wehi, me whai kia mārama ki ngā ture o ngā āhuatanga kino, me te whai i te kaupapa hei ārai me te whakaiti i ngā āhuatanga kino.
Ko te whakapai ake i te kaha ki te ārai me te whakahaere i ngā āhuatanga kino o te taiao he kaupapa nui e pā ana ki te haumaru o te oranga o te tangata, o ngā taonga me te haumarutanga o te motu, ā, he wāhanga nui o te ārai me te whakaiti i ngā mōrearea nui. Mai i te 18 o ngā Huihuinga ā-Motu o te Rōpū Kōmiuniti o Haina, kua aro nui te Komiti Matua o te Rōpū, me te Hoa Xi Jinping, ki te mahi ārai me te whakaiti i ngā āhuatanga kino, ā, kua whakanui i te hiahia ki te piri ki te kaupapa o te arotahi ki te ārai me te whakakotahi i te ārai me te awhina, me te piri ki te kotahitanga o te whakaiti i ngā āhuatanga kino noa me te awhina i ngā āhuatanga kino rerekē. Ko te mahi ārai me te whakaiti i ngā āhuatanga kino o te wā hou e whakarato ana i te aratohu pūtaiao. I roto i te mahi, kua whakapakari tonuhia tō tātou māramatanga ki te auau o ngā āhuatanga kino o te taiao. I te aroaro o te āhuatanga maha-āhua me te whānui o ngā āhuatanga kino o te taiao, te mōhio ki ngā kaupapa matua, te tango i ngā tūpato, me te arotahi, ka taea e te mahi ārai me te whakaiti i ngā āhuatanga kino te whiwhi i te rua o ngā hua me te haurua o te kaha. Ko te rangahau mōrearea whānui tuatahi o te motu mō ngā āhuatanga kino o te taiao te mea nui ki te rapu.
Ko te Rangahau Mōrearea Whānui ā-Motu mō ngā Āhuatanga Taiao he rangahau nui mō ngā āhuatanga me te kaha o te motu, ā, he mahi taketake hei whakapai ake i te kaha ki te ārai me te whakahaere i ngā āhuatanga taiao. Mā te tatauranga, ka taea e tātou te kimi i te maha o ngā tūponotanga mōrearea taiao ā-motu, te kimi i te kaha ātete ki ngā āhuatanga taiao o ngā rohe matua, me te mārama ki te taumata mōrearea whānui o ngā āhuatanga taiao i roto i te whenua me ia rohe. Ehara i te mea ka taea anake te whakarato tika i ngā raraunga me ngā hangarau mō te aroturuki me te whakatūpato wawe, te whakahau ohorere, te whakaora me te awhina, me te tuku rauemi. Ka taea hoki e te tautoko te whakarato tautoko kaha mō te whanaketanga o te aukati āhuatanga taiao me te aukati āhuatanga taiao whānui, te inihua āhuatanga taiao, me ētahi atu, ā, ka whakarato hoki i tētahi pūtake pūtaiao mō te whakatakotoranga pūtaiao me te rohe mahi o te whanaketanga ōhanga me te pāpori pumau o tōku whenua. Hei tāpiri, ko te tikanga o te tatauranga he whakatairanga i te mātauranga, e āwhina ana i te tangata ki te whakanui ake i tō rātou mōhiotanga ki te aukati āhuatanga taiao me te whakapai ake i tō rātou kaha ki te ārai i ngā āhuatanga taiao. I tēnei whakaaro, ka whai wāhi te katoa, ka whai hua te katoa, ā, he kawenga tō te katoa ki te tautoko me te mahi tahi me te tatauranga.
Mā te mōhio ki ngā kaupapa matua, me te mōhio ki te pono i roto i te hinengaro, ka taea e tātou te whakahaere i te kaupapa me te whawhai ki te kaupapa. Mā te rangahau mōrearea ā-motu mō ngā aituā taiao ka whiwhi mōhiohio whānui mō ngā momo aituā 22 i roto i ngā wāhanga e ono, tae atu ki ngā aituā rū whenua, ngā aituā whenua, ngā aituā huarere, ngā waipuke me ngā tauraki, ngā aituā moana, me ngā ahi ngahere me ngā tarutaru, tae atu ki ngā mōhiohio aituā hītori. Ko te taupori, te whare noho, ngā hanganga, te pūnaha ratonga tūmatanui, ngā ahumahi tuatoru, ngā rauemi me te taiao me ētahi atu rōpū e pāngia ana e te aituā kua noho hei whāinga matua o te tatauranga. Ehara i te mea ko ngā mōhiohio whenua taiao e pā ana ki ngā aituā taiao anake kei roto, engari ka tirohia hoki ngā āhuatanga tangata; ehara i te mea ko ngā aromatawai mōrearea anake mā ngā momo aituā me ngā rohe, engari ka mōhio me te wehewehe i ngā mōrearea o ngā aituā maha me ngā rohe whakawhiti… Ka taea te kī ko tēnei mō tōku whenua He "tirotiro hauora" whānui me te maha-ahu mō ngā aituā taiao me te manawanui ki ngā aituā. He mea nui te raraunga tatauranga whānui me te taipitopito mō te whakahaere tika me te whakatinanatanga kaupapa here whānui.
Ko te kimi i te pūtake o te kōrero te taahiraa tuatahi anake. Mā te whakamahi pai i ngā raraunga tatauranga ka taea te whakamahi katoa i te uara o te tatauranga, ā, ka nui ake hoki ngā tono mō te mahi tatauranga. I runga i ngā raraunga tatauranga, ka hangaia he whakaaro whānui mō te aukati me te whakahaere i ngā āhuatanga taiao, ka hangaia he pūnaha tautoko hangarau mō te aukati i ngā tūponotanga o ngā āhuatanga taiao, ā, ka whakatūhia he pūnaha rangahau me te aromatawai mō ngā āhuatanga taiao ā-motu hei hanga i tētahi pūnaha whānui mō ngā āhuatanga taiao ā-motu mā te rohe me te momo. Pūtake raraunga taketake… Ehara i te mea koinei anake te whāinga taketake o te whakahaere i te tatauranga, engari ko te tikanga tika hoki o te kaupapa o te whakatairanga i te whakahounga o ngā āheinga aukati me te whakaiti i ngā āhuatanga taiao.
He pānga nui te whakapakari i te aukati me te whakahaere i ngā āhuatanga kino o te taiao ki te ōhanga o te motu me te oranga o te tangata. Mā te mahi tatauranga pakari me te pupuri i te "taura ora" o te kounga raraunga, ka taea e tātou te tere ake te whakatū i tētahi pūnaha aukati me te whakahaere i ngā āhuatanga kino o te taiao e whai hua ana, e pūtaiao ana hoki, kia pai ake ai ngā āheinga aukati me te whakahaere i ngā āhuatanga kino o te hapori katoa, me te tiaki i te oranga me te haumaru o ngā taonga o te tangata me te haumarutanga o te motu. Whakaratohia he parenga kaha.
Te wā tuku: Hōngongoi-19-2021